Khoa học công nghệ và Đổi mới sáng tạo – Động lực phát triển Trường Đại học Lâm nghiệp theo hướng xanh, số và bền vững

Chào mừng Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam 18/5, Trường Đại học Lâm nghiệp khẳng định vai trò là trung tâm đào tạo và nghiên cứu khoa học hàng đầu trong lĩnh vực Lâm nghiệp, Môi trường và Phát triển nông thôn.

Trong xu thế chuyển đổi số, phát triển xanh và kinh tế tuần hoàn, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo không chỉ là động lực tăng trưởng mà còn là nền tảng nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Với vai trò là một trong những cơ sở đào tạo và nghiên cứu hàng đầu trong lĩnh vực lâm nghiệp, tài nguyên và môi trường, Trường Đại học Lâm nghiệp đã và đang đẩy mạnh nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo theo hướng thực tiễn, số hóa và phát triển bền vững, phục vụ cộng đồng; góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học.

Trong quá trình xây dựng và phát triển, Trường Đại học Lâm nghiệp không ngừng đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và hợp tác đổi mới sáng tạo gắn với thực tiễn ngành và địa phương; tập trung vào các lĩnh vực trọng điểm như lâm nghiệp bền vững, bảo tồn đa dạng sinh học, công nghiệp chế biến gỗ, chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn, quản lý tài nguyên và thích ứng biến đổi khí hậu. Các kết quả nghiên cứu không chỉ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, năng lực nghiên cứu khoa học mà còn tạo ra nhiều giá trị thực tiễn phục vụ cộng đồng và phát triển ngành lâm nghiệp trong giai đoạn mới.

Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học gắn với thực tiễn phát triển ngành và địa phương

Giai đoạn 2021–2025, Trường Đại học Lâm nghiệp (cơ sở chính) đã triển khai 262 nhiệm vụ KHCN các cấp gồm 24 đề tài cấp quốc gia, 59 đề tài và nhiệm vụ cấp Bộ, 11 đề tài cấp tỉnh/thành phố và nhiều hợp đồng dịch vụ, tư vấn KHCN cùng nhiều nhiệm vụ hợp tác với doanh nghiệp và địa phương. Các hướng nghiên cứu tập trung vào những lĩnh vực trọng điểm như: lâm nghiệp bền vững, công nghiệp chế biến gỗ, bảo tồn đa dạng sinh học, kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi số, quản lý tài nguyên và thích ứng biến đổi khí hậu.

Các nhiệm vụ khoa học và công nghệ triển khai trong giai đoạn 2021-2025 cơ bản đáp ứng yêu cầu quản lý; nhiều kết quả nghiên cứu của các nhiệm vụ cấp quốc gia, cấp Bộ, cấp tỉnh/thành phố đã được ứng dụng, chuyển giao vào thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, quản lý tài nguyên và từng bước khẳng định uy tín, thương hiệu khoa học của Nhà trường. Đặc biệt, các kết quả này đã bám sát định hướng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; gắn kết chặt chẽ với yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển nguồn nhân lực và giải quyết các vấn đề thực tiễn của ngành lâm nghiệp trong giai đoạn mới. Những kết quả đó từng bước khẳng định uy tín, năng lực khoa học và vị thế học thuật của Nhà trường trong hệ thống giáo dục đại học và nghiên cứu ngành lâm nghiệp.

Trong lĩnh vực lâm nghiệp và bảo tồn đa dạng sinh học, nhiều kết quả nghiên cứu và mô hình ứng dụng đã được xây dựng, triển khai hiệu quả, mang lại giá trị khoa học và thực tiễn cao. Tiêu biểu là các mô hình phát triển cây dược liệu gắn với sinh kế cộng đồng tại vùng đệm Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng; mô hình trồng cây Cát sâm theo hướng hàng hóa gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm tại các tỉnh miền núi; mô hình cộng đồng tham gia bảo tồn kết hợp phát triển du lịch sinh thái; mô hình khoanh nuôi xúc tiến tái sinh tự nhiên rừng; mô hình trồng và phục tráng cây Vầu đắng; cùng các mô hình bảo tồn và phát triển các loài Dó nhằm lưu giữ, bảo tồn nguồn gen quý hiếm. Nhiều mô hình đã góp phần phục hồi tài nguyên rừng, bảo tồn đa dạng sinh học, tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng miền núi và cung cấp cơ sở khoa học phục vụ quản lý, sử dụng hợp lý tài nguyên lâm nghiệp theo hướng xanh và bền vững.

Mô hình trồng cây Dó bầu

Mô hình cây Cát sâm tại  Tân Pheo-Phú Thọ

Mô hình trồng cây Trám ghép

Mô hình phát triển cây dược liệu gắn với sinh kế cộng đồng tại vùng đệm VQG Phong Nha – Kẻ Bàng:  cây Sa nhân, và Ba kích

Các kết quả nghiên cứu này góp phần phục hồi tài nguyên rừng, bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển sinh kế bền vững cho cộng đồng địa phương và tạo cơ sở khoa học phục vụ quản lý, sử dụng hợp lý tài nguyên lâm nghiệp theo hướng phát triển xanh và bền vững.

Chuyển đổi số và đổi mới công nghệ – dấu ấn nổi bật trong nghiên cứu khoa học

Cùng với các nghiên cứu truyền thống, Nhà trường đã đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng công nghệ số trong quản lý tài nguyên và phát triển lâm nghiệp hiện đại. Nhiều hệ thống giám sát rừng phục vụ theo dõi hiện trạng tài nguyên rừng, cảnh báo cháy rừng, phát hiện mất rừng và giám sát biến động rừng theo thời gian thực đã được xây dựng và đưa vào ứng dụng.

Cùng với các nghiên cứu truyền thống, Nhà trường đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý tài nguyên và phát triển lâm nghiệp hiện đại. Nhiều công nghệ như GIS, WebGIS, UAV, viễn thám và trí tuệ nhân tạo (AI) đã được tích hợp trong điều tra, giám sát tài nguyên rừng, cảnh báo cháy rừng, phát hiện mất rừng, truy xuất nguồn gốc lâm sản và tính toán carbon rừng.

Đồng thời, nhiều cơ sở dữ liệu và nền tảng số chuyên ngành đã được xây dựng và đưa vào ứng dụng như cơ sở dữ liệu hiện trạng sản xuất nông nghiệp trên đất lâm nghiệp khu vực Tây Nguyên; cơ sở dữ liệu các hệ sinh thái có giá trị đa dạng sinh học cao; hệ thống quản lý tài nguyên rừng, chi trả dịch vụ môi trường rừng (PFES), truy xuất nguồn gốc lâm sản và giám sát dữ liệu lâm nghiệp.

Nhà trường cũng phát triển nhiều nền tảng số phục vụ quản lý ngành như Forest 4.0, GEOPFES, QR Code Plants…, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, tăng cường tính minh bạch thông tin và thúc đẩy chuyển đổi số ngành lâm nghiệp theo hướng hiện đại và bền vững.

Trong lĩnh vực công nghiệp chế biến gỗ và lâm sản, nhiều kết quả nghiên cứu khoa học và đổi mới công nghệ đã được ứng dụng hiệu quả trong thực tiễn sản xuất. Các nghiên cứu phát triển vật liệu gỗ mới như gỗ ghép kích thước lớn, gỗ ghép mặt cắt ngang và ván sàn thế hệ mới, vật liệu composite gỗ góp phần nâng cao giá trị gia tăng và hiệu quả sử dụng nguyên liệu gỗ. Nhiều công nghệ tiên tiến cũng được nghiên cứu và ứng dụng như công nghệ ép chân không trong uốn cong, tạo hình và hoàn thiện bề mặt 3D; công nghệ đánh nhẵn tự động các chi tiết gỗ phức tạp; công nghệ biến tính gỗ nhằm nâng cao độ bền và cải thiện tính năng sử dụng của vật liệu. Bên cạnh đó, các nghiên cứu về quản trị số doanh nghiệp lâm nghiệp theo định hướng công nghiệp 4.0, phát triển kinh tế tuần hoàn và sử dụng hiệu quả phụ phẩm gỗ đã tạo ra nhiều giải pháp công nghệ có giá trị thực tiễn, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy phát triển bền vững ngành chế biến gỗ Việt Nam.

Thiết bị ép chân không được thiết kế, chế tạo;  sản phẩm gỗ MDF uốn ép cong và dán phủ 3D

Bên cạnh đó, Nhà trường đã nghiên cứu và chuyển giao nhiều quy trình kỹ thuật, giải pháp phục vụ phát triển bền vững như: quy trình nhân giống và chăn nuôi loài Rồng đất; hướng dẫn kỹ thuật trồng các loài cây hấp thụ bụi mịn và giảm ô nhiễm không khí; giải pháp phục hồi hệ sinh thái rừng ngập mặn; bộ tiêu chí đánh giá môi trường đối với các di sản thiên nhiên; cùng nhiều giải pháp kỹ thuật, kinh tế và xã hội phục vụ phát triển lâm nghiệp bền vững và thích ứng biến đổi khí hậu.

Nhiều kết quả nghiên cứu của Nhà trường đã và đang góp phần trực tiếp vào quản lý tài nguyên rừng, bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển sinh kế cộng đồng miền núi, thúc đẩy chuyển đổi số ngành lâm nghiệp và hiện đại hóa ngành công nghiệp chế biến gỗ theo hướng xanh, tuần hoàn và bền vững.

Sản phẩm sợi chuối và hàng thủ công mỹ nghệ tách ra từ phụ phẩm bẹ chuối

Nguyên Thủ tướng Phạm Minh Chính thăm triển lãm Sản phẩm nấm Lim xanh tại Cuộc thi Khởi nghiệp Quốc gia năm 2021

Ảnh UAV phục vụ rà soát hiện trạng rừng

Ảnh PlanetScope tại khu vực VQG Xuân Thủy

Tăng cường chuyển giao công nghệ và thúc đẩy đổi mới sáng tạo

Cùng với hoạt động nghiên cứu khoa học, Trường Đại học Lâm nghiệp tiếp tục đẩy mạnh hợp tác với doanh nghiệp, địa phương và các tổ chức trong và ngoài nước nhằm thúc đẩy chuyển giao công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Mô hình liên kết “Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp” ngày càng phát huy hiệu quả; nhiều kết quả nghiên cứu đã được ứng dụng trực tiếp trong sản xuất, quản lý và phát triển cộng đồng. Hoạt động nghiên cứu khoa học sinh viên và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ với nhiều dự án đạt giải cao cấp Bộ và toàn quốc, góp phần hình thành môi trường sáng tạo, khởi nghiệp và nghiên cứu ứng dụng trong Nhà trường.

Hoạt động nghiên cứu khoa học sinh viên và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ trong toàn trường, từng bước hình thành môi trường học thuật năng động, sáng tạo và gắn với thực tiễn. Giai đoạn 2021–2025, Nhà trường đã triển khai và hoàn thành 319/423 đề tài nghiên cứu khoa học sinh viên, trong đó có 97 đề tài đạt giải cấp Trường và 22 đề tài đạt giải cấp Quốc gia. Phong trào khởi nghiệp đổi mới sáng tạo cũng ghi nhận nhiều kết quả nổi bật với các dự án đạt giải cao tại các cuộc thi toàn quốc, góp phần khẳng định hiệu quả gắn kết giữa đào tạo, nghiên cứu khoa học và thực tiễn sản xuất – kinh doanh. Cuộc thi Sáng tạo Khởi nghiệp Lâm nghiệp được tổ chức thường niên, thu hút 32 dự án tham gia. Nhiều dự án đã đạt thành tích cao tại các cuộc thi toàn quốc, tiêu biểu có 08 dự án đạt giải cấp Quốc gia; trong đó có 01 giải Nhất “Cuộc thi Tìm kiếm ngôi sao khởi nghiệp sáng tạo EDTECH VIETNAM” do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức năm 2021 và 01 giải Nhất “Cuộc thi Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp” do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức năm 2025. Những kết quả này không chỉ góp phần lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp trong sinh viên mà còn khẳng định hiệu quả gắn kết giữa đào tạo, nghiên cứu khoa học và thực tiễn tại Nhà trường.

Trường Đại học Lâm nghiệp vinh dự được Bộ GD&ĐT tặng Bằng khen cho Trường Đại học Lâm nghiệp đã có thành tíchxuaats sắc trong công tác hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2017-2025 theo Quyết định số 1013/QĐ-BGDĐT ngày 16/4/2025.

Nhóm Dự án Trường Đại học Lâm nghiệp đạt Giải nhất tại cuộc thi Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp” lần thứ 7 năm 2025, (SV.STARTUP lần thứ VII.

Hoạt động công bố khoa học tiếp tục có nhiều chuyển biến tích cực. Trong giai đoạn 2021–2025, cán bộ, giảng viên của Nhà trường đã công bố 1.268 bài báo khoa học, trong đó có 422 bài báo quốc tế và 316 bài thuộc danh mục ISI/Scopus. Chất lượng và số lượng công bố quốc tế ngày càng được nâng cao, khẳng định năng lực nghiên cứu và hội nhập học thuật quốc tế của Nhà trường.

Trong giai đoạn 2021-2025 Trường Đại học Lâm nghiệp có 13 công trình được công nhận bao gồm: 01 bằng độc quyền giải pháp hữu ích; 05 giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả, 07 tiến bộ kỹ thuật.

Hướng tới đại học đổi mới sáng tạo, phát triển xanh và bền vững

Trong thời gian tới, Trường Đại học Lâm nghiệp tiếp tục tập trung phát triển các hướng nghiên cứu trọng điểm gắn với chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, công nghệ sinh học, công nghệ vật liệu và quản lý tài nguyên bền vững; đồng thời tăng cường hợp tác đối ngoại, hợp tác doanh nghiệp và thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Lãnh đạo nhà trường trao tặng Giấy chứng nhận các đơn vị, doanh nghiệp tham gia triển lãm kỷ niệm 60 năm thành lập Trường ĐHLN.

Nhà trường cũng định hướng phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn với đại học số, nghiên cứu ứng dụng và chuyển giao công nghệ; đẩy mạnh kết nối giữa đào tạo – nghiên cứu – doanh nghiệp – cộng đồng nhằm tạo ra các giá trị thiết thực phục vụ phát triển ngành lâm nghiệp và đất nước trong bối cảnh mới.

PGS. TS Hoàng Anh Huy – Hiệu trưởng nhà trường phát biểu tại Hội nghị KHCN&ĐMST Trường ĐHLN 2026

Phát huy truyền thống hơn 60 năm xây dựng và phát triển, Trường Đại học Lâm nghiệp sẽ tiếp tục khẳng định vai trò là trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ có uy tín trong lĩnh vực lâm nghiệp, tài nguyên, môi trường và chế biến lâm sản; đóng góp tích cực vào sự nghiệp phát triển xanh, chuyển đổi số và phát triển bền vững của Việt Nam.

Nguồn: Phòng KH&CN